مرآت در راستای تغییر نظام ارزشیابی در دوره‌ی ابتدایی خدمات ارزشیابی در دوره‌ی دبستان را با رویكرد ارزشیابی كیفی- توصیفی ارائه می‌نماید. ارزشـیابی کیفی-توصـیفی نظام جمع آوری، طبقـه بندی و بازخوردگیری و ایجاد موقعیـت‌های یادگیــری متنوع با توجـه به تفاوت‌های فردی دانش‌آموزان می‌باشد. با توجه به این تعریف، «ارزشیابی کیفی-توصیفی» عنصری از عناصر بسته مدیریت کلاسی هستند که با رویكرد سیستمی در فرایند آموزشی مدرسه برای مقطع دبستان، طراحی و تدوین شده است. در رویـکرد ارزشـیابی کیفی-توصـیفی به منظور جمـع آوری اطلاعات،طبـقه بندی و بازخـورد اطلاعات از روش ها و ابزارهای گوناگون استفاده می شود كه در اینفوگراف این خدمات‌نامه قابل مشاهده است. مرآت، مدارس را در چهار روش از روش‌ها و ابزارهای ارزیابی توصیفی، پشتیبانی می‌نـماید که عبارتند از:




آزمون قلم‌كاغذی

دریافت نمونه سنجش میزان دستیابی به اهداف قصد شده با استفاده از سؤالات پاسخ باز و پاسخ بسته
آزمــون های قلم کاغـذی برای پایـه های اول تا سوم شامل دروس فارسی، ریـاضی و علـوم و می باشد. لازم به ذکر اسـت سـوالات آزمون های قلم کاغذی پایه های اول تا سـوم به صورت پاسخ ساز در یک برگه A3 دو رو تدارک دیده شده است که دانش آموزان پاسخ ها را در برگه سوالات همچنان که مشاهده می کنید، یادداشت می نـماید. همچنین سوالات قلم کاغذی در پایه های چهارم و پنجم بصورت یک دفترچه ترکیبی از سوالات چهارگزینه ای و پاسخ ساز و در پایه ششم بصورت یک دفترچه متشکل از سوالات چهار گزینه ای می باشد. دانش آموزان همچنان که در تصویر مشـاهده می‌کنیـد، پاسـخ سوالات را در پـاسخبـرگ مربـوطه یادداشت می‌نـماید. بعد از اجرای آزمون و ارسال پاسخبرگ ها به مرکز تصحیح فرایند زیر به جهت تصحیح و تولید گزارش ها انجام می پذیرد:
1- دریافت پاسخبرگ ها از مدرسه
2- اسکن پاسخبرگ های آزمون
3- تصحیح و پردازش آزمون توسط
4- پرینت گزارش ها
5- ارسال گزارش ها به مدرسه

آزمون و تکالیف عملکردی

نوعی از ارزشیابی که به وسیله‌ی آن دانش آموز مهارتی را نشان، یا چیزی را تولید می‌کند.
محتوای آزمون عملکردی برای پـایه های اول تا سوم در شـش مرحله به همـراه کیـف ابزار و برای پایه های چهارم تا ششـم در چهار مرحله بدون کیف ابزار عملکردی در طول سـال تحصـــیلی تدارک دیده شـده است کـه همه آنها در ابتدای سال تحصیلی در اختیار مـدارس قـرار می گیرد. لازم به ذکر است زمان اجرا و تصحیح این آزمون ها بر عهده معلم مدرسه است.


چک لیست مشاهده

فهرستی به منظور تطبیق مشاهدات با معیارها و ملاك‌ها
فهرستی از معیارهای معیـن یا ملاک‌های فعالیت‌های دانش‌آموز است که معلم از طریق مشـاهده‌ی آن معیارها و ملاک‌ها دانش آموز را مورد ارزشیابی قرار می‌دهد. این معیارها در یک مجلد برای همه پایه های دبستان در تمامی دروس آماده و در اختیار مدارس قرار خواهد گرفت.

نحوه استفاده از چک لیست‌ها:
معلم ها می توانند با نوشتـن اسامی دانش آموزان در چک لیست مربوطه اقدام به ثبت مشاهدات خود با توجه به معیارهای هر درس نمایند.


پروژه

پروژه تکلیفی است که به صورت فردی یا گروهی در جهت تحقق اهداف بدون محدودیت زمان، مکان، روش و ... انجام می‌شود. در راستای پشتیبانی از پروژه، مجلدی با عنوان کتاب‌های کار پروژه در درس علوم، در پنج موضوع فیزیک، زیست‌شناسی، نجوم، شیمی و زمین‌شناسی تدارک شده است. لازم به ذکر اسـت این مجمــوعه دربرگیرنده 225 موضوع پــروژه همراه با کاربرگ گزارش مربوطه می باشـد که معلمـان می توانند با توجه به نیاز و تشخیص خود از این روش ارزشیابی توصیفی استفاده نـمایند.


ویژگی‌های اساسی ارزشیابی كیفی توصیفی:

  • ارزشیابی‌های كیفی توصیفی بسته مدیریت كلاسی سطوح مختلف یادگیری را مورد ارزشیابی قرار می‌دهند.
  • ارزشیابی‌های كیفی توصیفی میزان اهداف كسب شده را به مدرسه گزارش می‌دهند.
  • ارزشیابی‌های كیفی توصیفی به عنوان یك فرایند بازخورد به جهت بهبود یاددهی و یادگیری تلقی می‌شوند.
  • انواع ارزشیابی‌های كیفی توصیفی موقعیت‌های یادگیری متنوع تلقی می‌گردند.
  • ارزشیابی‌های كیفی توصیفی با توجه به اهداف طرح درس و ملاك‌های آن طراحی شده‌اند.
  • ارزشیابی‌های كیفی توصیفی ابزار جمع‌آوری اطلاعات تلقی می‌گردند.
  • ارزشیابی‌های سنجش آغازین به عنوان آزمون‌های تشخیصی تلقی می‌شوند.
  • اارزشیابی‌های كیفی توصیفی ارزشیابی به مثابه‌ی یادگیری تلقی می‌گردند.